“Zıt kutuplar birbirini çeker” mi, yoksa “benzer benzeri sever” mi? Eş seçimiyle ilgili bu eski tartışma, danışanlarımdan da sık duyduğum bir sorudur. Instagram’da bu konuyu iki ayrı videoda ele aldım; burada hem araştırmaların hem de klinik deneyimin söylediklerini bir araya getirmek istiyorum.

Benzerlik: güvenli bir zemin
Araştırmalar uzun süreli ilişkilerde benzerliğin önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Değerler, yaşam hedefleri, aile kurma ve çocuk yetiştirme anlayışı, para ve iş hayatına bakış gibi temel konularda benzer düşünen çiftler daha az çatışma yaşar. Bu benzerlikler ilişkiye bir ortak dil ve öngörülebilirlik kazandırır.
Ancak benzerlik tek başına yeterli değildir. Birbirinin tıpatıp aynısı olan iki kişi zamanla birbirini büyütmekte zorlanabilir; aynı zayıflıkları paylaştıkları için de bu zayıflıklar ilişkide katlanarak büyüyebilir.
Tamamlayıcılık: çekici ama zorlayıcı

Bize olmayan bir özelliğe sahip birine çekilmek çok insanidir. Çekingen biri dışa dönük birinden, kontrollü biri kendiliğinden birinden etkilenebilir. Psikodinamik bakışla, bazen partnerimizde kendimizde gelişmemiş ya da bastırdığımız bir yanı ararız.
Bu tamamlayıcılık ilişkiye canlılık katabilir; fakat iki koşulu vardır: Farklılıkların karşılıklı saygıyla karşılanması ve kişinin o özelliği partnerine “havale etmek” yerine zamanla kendi içinde de geliştirebilmesi. Aksi hâlde başta çekici gelen farklılık, ilerleyen yıllarda en büyük çatışma kaynağına dönüşür.
Sağlıklı ilişki, temel değerlerde benzeşen ama birbirini büyütecek kadar farklı olabilen iki insanın ilişkisidir.Prof. Dr. Ali Keyvan
Partner seçimimiz nasıl olmalı?

Partner seçimini çoğu zaman bilinçli kararlarımızdan çok, bilinçdışı eğilimlerimiz belirler. Çocuklukta tanıdığımız ilişki biçimlerini yetişkinlikte farkında olmadan yeniden aramaya meyilliyizdir. Bu yüzden “hep aynı tip insana âşık oluyorum” cümlesi, kişinin kendi iç dünyasına dair önemli bir ipucudur.
Bir partner adayını değerlendirirken kendinize şunları sorabilirsiniz:
- Onun yanında kendim olabiliyor muyum, yoksa sürekli bir rol mü oynuyorum?
- Anlaşmazlıklarımızı konuşarak çözebiliyor muyuz?
- Hayattan beklentilerimiz ve temel değerlerimiz örtüşüyor mu?
- Farklılıklarımız beni meraklandırıyor mu, yoksa sürekli tedirgin mi ediyor?
İlgili yazılar: partnerimizi neden değiştirmeye çalışırız?, ilişki sorunları.
Bu konuda destek almak isterseniz Nişantaşı’ndaki kliniğimizde yüz yüze ya da online terapi ile görüşebiliriz. Tedavi yöntemleri · Randevu al
Kaynaklar
- Montoya RM, Horton RS, Kirchner J. Is actual similarity necessary for attraction? A meta-analysis of actual and perceived similarity. Journal of Social and Personal Relationships. 2008;25(6):889–922.
- Luo S, Klohnen EC. Assortative mating and marital quality in newlyweds: a couple-centered approach. Journal of Personality and Social Psychology. 2005;88(2):304–326.
- Winch RF. Mate-Selection: A Study of Complementary Needs. New York: Harper; 1958.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Benzer belirtiler yaşıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.

