“Onun için her şeyi yaptım ama yine de yetmedi.” Seans odasında bu cümleyi çok sık duyarım. Kendi ihtiyaçlarını sürekli erteleyen, partnerinin her isteğine koşan, ilişki uğruna kendinden vazgeçen insanlar… Toplum olarak bu tutumu çoğu zaman “gerçek sevgi” diye överiz. Peki gerçekten öyle midir?

Fedakârlık ile kendinden vazgeçmek arasındaki fark
Her ilişki bir miktar fedakârlık gerektirir. Partnerimiz hastalandığında planlarımızı değiştirmek, zor bir döneminde ona daha fazla alan açmak sevginin doğal bir parçasıdır. Sorun, fedakârlığın tek yönlü ve kalıcı hâle gelmesiyle başlar. Sağlıklı fedakârlık özgür bir seçimdir; aşırı fedakârlık ise çoğu zaman bir zorunluluk gibi yaşanır.
Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- “Hayır” dediğimde ne hissediyorum: rahatlama mı, yoğun suçluluk ve korku mu?
- Kendi ihtiyaçlarımı en son ne zaman dile getirdim?
- Yaptıklarımın karşılığı gelmediğinde içimde biriken bir öfke var mı?
Kaybetme korkusunun maskesi
Aşırı fedakârlığın altında sıklıkla sevilmeye layık olmadığına dair derin bir inanç ve terk edilme korkusu yatar. Kişi, karşısındakinin onu yalnızca “işe yaradığı” sürece seveceğini düşünür. Bu yüzden vermeye, yetişmeye, idare etmeye devam eder. Bu tutum çoğu zaman çocuklukta öğrenilir: Sevginin koşullu olduğu, ancak uslu, başarılı ya da yardımcı olunduğunda yakınlık görülen ailelerde büyümek.

Kendinden vazgeçerek kurulan bir ilişkide, aslında karşındakine de gerçek seni tanıma fırsatı vermezsin.Prof. Dr. Ali Keyvan
Bencillik ve fedakârlık: iki uç
İlişkilerde bencillik ve fedakârlık çoğu zaman birbirini besleyen iki uç olarak karşımıza çıkar. Aşırı veren biri, zamanla alan ve vermeyen bir partnerle eşleşebilir; bu denge ikisi için de tanıdık olduğundan uzun süre devam eder. Ama zamanla veren taraf tükenir, öfkesi sessiz bir kırgınlığa ya da beklenmedik patlamalara dönüşür.

Sağlıklı bir ilişkide iki kişinin de ihtiyaçları vardır ve iki taraf da bu ihtiyaçları dile getirebilir. Burada bencillik ile kendine özen gösterme arasındaki farkı ayırt etmek önemlidir: Kendi ihtiyacını söylemek bencillik değildir; karşı tarafın ihtiyacını hiç görmemek bencilliktir.
Döngüyü değiştirmek mümkün
- Küçük “hayır”larla başlayın: Önemsiz görünen bir konuda kendi tercihinizi söylemek, sınır kurma kasınızı çalıştırır.
- Suçluluğu sınayın: Suçluluk duymanız, yanlış bir şey yaptığınız anlamına gelmez; çoğu zaman alışılmış bir kalıbın dışına çıktığınızı gösterir.
- Öfkenizi dinleyin: Biriken öfke, ihmal edilen ihtiyaçlarınızın sesidir.
İlişkilerde yaşanan diğer sorunlar için ilişki sorunları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu konuda destek almak isterseniz Nişantaşı’ndaki kliniğimizde yüz yüze ya da online terapi ile görüşebiliriz. Tedavi yöntemleri · Randevu al
Kaynaklar
- Bowlby J. A Secure Base: Parent-Child Attachment and Healthy Human Development. New York: Basic Books; 1988.
- Mikulincer M, Shaver PR. Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2016.
- Impett EA, Gordon AM, Kogan A, et al. Moving toward more perfect unions: daily and long-term consequences of approach and avoidance goals in romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology. 2010;99(6):948–963.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Benzer belirtiler yaşıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.
