Yaşadıklarınız

İlişkide Aşırı Fedakârlık: Sevgi mi, Kaybetme Korkusu mu?

Güncelleme: 4 dk okuma

“Onun için her şeyi yaptım ama yine de yetmedi.” Seans odasında bu cümleyi çok sık duyarım. Kendi ihtiyaçlarını sürekli erteleyen, partnerinin her isteğine koşan, ilişki uğruna kendinden vazgeçen insanlar… Toplum olarak bu tutumu çoğu zaman “gerçek sevgi” diye överiz. Peki gerçekten öyle midir?

Prof. Dr. Ali Keyvan Instagram reels: İlişkideki aşırı fedakârlık aslında bir sevgi göstergesi mi, yoksa kaybetme korkusunun bir maskesi mi?
İlişkideki aşırı fedakârlık aslında bir sevgi göstergesi mi, yoksa kaybetme korkusunun bir maskesi mi? Instagram’da izle →

Fedakârlık ile kendinden vazgeçmek arasındaki fark

Her ilişki bir miktar fedakârlık gerektirir. Partnerimiz hastalandığında planlarımızı değiştirmek, zor bir döneminde ona daha fazla alan açmak sevginin doğal bir parçasıdır. Sorun, fedakârlığın tek yönlü ve kalıcı hâle gelmesiyle başlar. Sağlıklı fedakârlık özgür bir seçimdir; aşırı fedakârlık ise çoğu zaman bir zorunluluk gibi yaşanır.

Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

  • “Hayır” dediğimde ne hissediyorum: rahatlama mı, yoğun suçluluk ve korku mu?
  • Kendi ihtiyaçlarımı en son ne zaman dile getirdim?
  • Yaptıklarımın karşılığı gelmediğinde içimde biriken bir öfke var mı?

Kaybetme korkusunun maskesi

Aşırı fedakârlığın altında sıklıkla sevilmeye layık olmadığına dair derin bir inanç ve terk edilme korkusu yatar. Kişi, karşısındakinin onu yalnızca “işe yaradığı” sürece seveceğini düşünür. Bu yüzden vermeye, yetişmeye, idare etmeye devam eder. Bu tutum çoğu zaman çocuklukta öğrenilir: Sevginin koşullu olduğu, ancak uslu, başarılı ya da yardımcı olunduğunda yakınlık görülen ailelerde büyümek.

Prof. Dr. Ali Keyvan Instagram reels: Fedakârlık mı, kaybetme korkusu mu?
Fedakârlık mı, kaybetme korkusu mu? Instagram’da izle →

Kendinden vazgeçerek kurulan bir ilişkide, aslında karşındakine de gerçek seni tanıma fırsatı vermezsin.Prof. Dr. Ali Keyvan

Bencillik ve fedakârlık: iki uç

İlişkilerde bencillik ve fedakârlık çoğu zaman birbirini besleyen iki uç olarak karşımıza çıkar. Aşırı veren biri, zamanla alan ve vermeyen bir partnerle eşleşebilir; bu denge ikisi için de tanıdık olduğundan uzun süre devam eder. Ama zamanla veren taraf tükenir, öfkesi sessiz bir kırgınlığa ya da beklenmedik patlamalara dönüşür.

Prof. Dr. Ali Keyvan Instagram reels: İlişkide bencillik ve fedakârlık
İlişkide bencillik ve fedakârlık Instagram’da izle →

Sağlıklı bir ilişkide iki kişinin de ihtiyaçları vardır ve iki taraf da bu ihtiyaçları dile getirebilir. Burada bencillik ile kendine özen gösterme arasındaki farkı ayırt etmek önemlidir: Kendi ihtiyacını söylemek bencillik değildir; karşı tarafın ihtiyacını hiç görmemek bencilliktir.

Döngüyü değiştirmek mümkün

  1. Küçük “hayır”larla başlayın: Önemsiz görünen bir konuda kendi tercihinizi söylemek, sınır kurma kasınızı çalıştırır.
  2. Suçluluğu sınayın: Suçluluk duymanız, yanlış bir şey yaptığınız anlamına gelmez; çoğu zaman alışılmış bir kalıbın dışına çıktığınızı gösterir.
  3. Öfkenizi dinleyin: Biriken öfke, ihmal edilen ihtiyaçlarınızın sesidir.
Bu örüntü birden fazla ilişkide tekrar ediyorsa, kökenine inen bir psikoterapi süreci çok yardımcı olabilir. Bireysel terapi ya da gerektiğinde çift terapisi, ilişkide kendinizi kaybetmeden yakın olabilmenin yollarını aramak için güvenli bir alan sunar.

İlişkilerde yaşanan diğer sorunlar için ilişki sorunları sayfamıza göz atabilirsiniz.

Nişantaşı’nda yüz yüze, her yerden online

Bu konuda destek almak isterseniz Nişantaşı’ndaki kliniğimizde yüz yüze ya da online terapi ile görüşebiliriz. Tedavi yöntemleri · Randevu al

Kaynaklar

  1. Bowlby J. A Secure Base: Parent-Child Attachment and Healthy Human Development. New York: Basic Books; 1988.
  2. Mikulincer M, Shaver PR. Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2016.
  3. Impett EA, Gordon AM, Kogan A, et al. Moving toward more perfect unions: daily and long-term consequences of approach and avoidance goals in romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology. 2010;99(6):948–963.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Benzer belirtiler yaşıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.

Görüşmenizi planlayalım

Sorularınız ve randevu için bize ulaşın; kliniğimizde yüz yüze ya da online görüşme planlayabiliriz: +90 536 511 19 87

  • Halaskargazi Mah. Şafak Sk. Güneş Apt.
    No:85 D:1 Nişantaşı
    34371 Şişli / İstanbul
  • Pzt–Cum 09:00–21:00
    Cumartesi 10:00–19:00
    Pazar kapalı