Ruhsal bir sorun için yardım almaya karar veren birinin karşılaştığı ilk soru genellikle şudur: “Kime gitmeliyim?” Psikiyatrist, psikolog, psikoterapist, psikolojik danışman… Unvanlar çok, açıklama az. Instagram’da bu karmaşayı biraz olsun gidermek için birkaç video paylaştım. Burada hepsini bir araya getiriyorum.

Psikiyatrist ile psikolog arasındaki fark
Psikiyatrist, tıp fakültesini bitirdikten sonra psikiyatri alanında uzmanlık eğitimi almış bir hekimdir. Tanı koyabilir, ilaç tedavisi düzenleyebilir, gerektiğinde tıbbi tetkik isteyebilir ve psikoterapi eğitimi aldıysa psikoterapi de uygulayabilir.
Psikolog ise psikoloji lisansını tamamlamış kişidir. Klinik psikolog unvanı, klinik psikoloji alanında yüksek lisans ya da doktora eğitimiyle kazanılır. Psikologlar psikolojik değerlendirme ve psikoterapi uygular; ancak ilaç yazamazlar.
Psikoterapist ise bir unvan değil, bir işlevdir: Belirli bir psikoterapi yönteminde (psikodinamik, BDT, grup analizi gibi) kuramsal eğitim, süpervizyon ve kişisel terapi süreçlerini tamamlamış psikiyatrist ya da psikologlar psikoterapist olarak çalışır.
Psikiyatristin avantajları

Psikoterapi eğitimi almış bir psikiyatristin en önemli avantajı, ruhsal ve bedensel durumu birlikte değerlendirebilmesidir. Bazı ruhsal belirtilerin altında tiroit hastalıkları, vitamin eksiklikleri ya da kullanılan ilaçların etkileri olabilir. Ayrıca ağır depresyon, bipolar bozukluk ya da psikoz gibi durumlarda ilaç tedavisi ile psikoterapinin aynı kişi tarafından yürütülmesi, tedaviye bütüncül bir bakış kazandırır.
İlaç kullanmak istemiyorum, sadece terapi alabilir miyim?

Evet, birçok durumda alabilirsiniz. Hafif ve orta düzeydeki depresyon, kaygı bozuklukları, ilişki sorunları ve kişilik örüntüleriyle ilgili çalışmalarda psikoterapi tek başına etkili bir tedavidir. Psikiyatriste gitmek, mutlaka ilaç kullanacağınız anlamına gelmez. İlaç gerekip gerekmediği değerlendirmeden sonra, sizinle birlikte karar verilen bir konudur.
Ancak bazı durumlarda, örneğin ağır depresyonda, intihar riski olduğunda ya da bipolar bozuklukta, ilaç tedavisi hayati önem taşıyabilir. Bu durumda bile psikoterapi tedavinin önemli bir parçası olmaya devam eder.
Doğru terapist, en çok unvanı olan değil; sizi anlayabilen ve sizinle çalışabilen terapisttir.Prof. Dr. Ali Keyvan
Doğru terapisti nasıl seçerim?

Terapinin başarısını belirleyen en önemli etkenlerden biri, danışan ile terapist arasındaki ilişkidir. Bir terapist seçerken şunlara dikkat edebilirsiniz:
- Eğitimi ve unvanı doğrulanabilir mi? Hangi psikoterapi yönteminde eğitim almış?
- Süpervizyon alıyor ya da veriyor mu?
- İlk görüşmede kendinizi anlaşılmış ve güvende hissettiniz mi?
- Terapinin çerçevesi (süre, ücret, gizlilik, iptal kuralları) açıkça konuşuldu mu?

Online terapi bir seçenek mi?

Evet. Uygun çerçeve korunduğunda online terapi, yüz yüze terapiye benzer düzeyde etkili olabilir. Özellikle şehir dışında yaşayanlar, yoğun çalışanlar ya da hareket kısıtlılığı olan kişiler için önemli bir kolaylık sağlar. Önemli olan seansların sessiz ve kesintisiz bir ortamda, güvenli bir bağlantı üzerinden yapılmasıdır.
İlgili yazılar: İstanbul’da psikiyatri doktoru nasıl seçilir?, antidepresanlar kişiliği değiştirir mi?
Bu konuda destek almak isterseniz Nişantaşı’ndaki kliniğimizde yüz yüze ya da online terapi ile görüşebiliriz. Tedavi yöntemleri · Randevu al
Kaynaklar
- Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole SL, et al. The efficacy of psychotherapy and pharmacotherapy in treating depressive and anxiety disorders: a meta-analysis of direct comparisons. World Psychiatry. 2013;12(2):137–148.
- Norcross JC, Lambert MJ. Psychotherapy relationships that work III. Psychotherapy. 2018;55(4):303–315.
- Fernandez E, Woldgabreal Y, Day A, et al. Live psychotherapy by video versus in-person: a meta-analysis of efficacy and its relationship to types and targets of treatment. Clinical Psychology & Psychotherapy. 2021;28(6):1535–1549.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Benzer belirtiler yaşıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.
