Psikiyatrik bozukluklar

Söylendiği Kadar Çok Narsist Var mı? Narsisizm Üzerine Yanlış Bilinenler

Güncelleme: 4 dk okuma

Son yıllarda “narsist” kelimesi gündelik dilin en çok kullanılan kelimelerinden biri oldu. Bencil davranan bir arkadaş, ilgisiz bir eski sevgili, sert bir yönetici… Hepsine kolayca “narsist” deniyor. Instagram’da bu konuda iki soru sordum ve aldığım tepkiler, kavramın ne kadar karıştığını gösterdi.

Prof. Dr. Ali Keyvan Instagram reels: Söylendiği kadar çok narsist insan var mı?
Söylendiği kadar çok narsist insan var mı? Instagram’da izle →

Söylendiği kadar çok narsist var mı?

Hayır. Narsistik kişilik bozukluğu, klinik olarak tanı konulan ve toplumda sanıldığından çok daha az görülen bir durumdur. Bunun yanında hepimizde bir ölçüde narsistik özellikler vardır: Takdir edilmek, değerli hissetmek, kendimizi önemli görmek istemek insanidir. Sağlıklı bir özsaygı, kendini koruyabilmenin ve hayatta yer açabilmenin temelidir.

Bozukluktan söz edebilmek için bu özelliklerin katı, süreklilik gösteren ve kişinin hem kendisinin hem de çevresinin hayatını belirgin biçimde etkileyen bir örüntü oluşturması gerekir. Bu örüntünün başlıca özellikleri şunlardır:

  • Abartılı bir büyüklük duygusu ve özel olduğuna inanma,
  • Sürekli hayranlık beklentisi,
  • Başkalarının duygularını anlamakta ve önemsemekte belirgin güçlük,
  • İlişkileri kendi ihtiyaçları için kullanma eğilimi,
  • Eleştiriye karşı aşırı kırılganlık ve öfke.

Her bencil davranış narsisizm değildir; her kırgınlık da bir narsistin eseri değildir.Prof. Dr. Ali Keyvan

Büyüklenmenin ardındaki kırılganlık

Psikodinamik bakışla narsisizmin özünde çoğu zaman güçlü bir değersizlik duygusu yatar. Büyüklenme, hayranlık arayışı ve eleştiriye verilen öfke, bu kırılgan benliği korumaya yönelik savunmalardır. Bu yüzden narsistik yapıdaki kişiler dışarıdan kendinden çok emin görünse de, içeride sürekli bir onay arayışı içindedir.

Kendini narsist hissetmek suçluluk ya da kaygı yaratır mı?

Prof. Dr. Ali Keyvan Instagram reels: Kendini narsist hissetmek suçluluk veya kaygı yaratır mı?
Kendini narsist hissetmek suçluluk veya kaygı yaratır mı? Instagram’da izle →

Sosyal medyada okuduğu listelerden sonra “Acaba ben de narsist miyim?” diye kaygılanan çok insan görüyorum. İlginç olan şudur: Bu soruyu kendine sorabilen, davranışlarının başkalarını nasıl etkilediğini düşünüp suçluluk duyabilen biri, narsistik kişilik bozukluğunun en temel özelliklerinden birini, yani empati ve iç gözlem eksikliğini zaten göstermiyor demektir.

Bu, kişinin hiçbir narsistik özelliği olmadığı anlamına gelmez. Ama suçluluk ve kaygı duyabilmek, değişim için çok değerli bir başlangıç noktasıdır. Terapide bu duygular, kişinin kendi ilişki örüntülerini daha yakından tanımasına yardımcı olur.

Etiketlemek yerine anlamak

“Narsist” etiketi, bir ilişkide yaşanan karmaşık acıyı tek bir kelimeye sığdırmanın kolay bir yoludur. Ancak etiketler çoğu zaman anlamamızı değil, uzaklaşmamızı sağlar. İlişkide gerçekten zarar görüyorsanız, karşınızdakine tanı koymaktan çok, kendinizi korumanın ve sınır koymanın yollarını aramak daha yararlıdır.

Kişilik bozukluğu tanısı ancak bir ruh sağlığı uzmanının ayrıntılı değerlendirmesiyle konulabilir. İnternetteki listeler ve testler bir fikir verebilir, tanı koymaz.

İlgili yazı: kişilik bozukluğu ve borderline.

Nişantaşı’nda yüz yüze, her yerden online

Bu konuda destek almak isterseniz Nişantaşı’ndaki kliniğimizde yüz yüze ya da online terapi ile görüşebiliriz. Tedavi yöntemleri · Randevu al

Kaynaklar

  1. American Psychiatric Association. DSM-5-TR. Washington, DC: APA; 2022.
  2. Stinson FS, Dawson DA, Goldstein RB, et al. Prevalence, correlates, disability, and comorbidity of DSM-IV narcissistic personality disorder. Journal of Clinical Psychiatry. 2008;69(7):1033–1045.
  3. Kohut H. The Analysis of the Self. New York: International Universities Press; 1971.
  4. Kernberg OF. Borderline Conditions and Pathological Narcissism. New York: Jason Aronson; 1975.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Benzer belirtiler yaşıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.

Görüşmenizi planlayalım

Sorularınız ve randevu için bize ulaşın; kliniğimizde yüz yüze ya da online görüşme planlayabiliriz: +90 536 511 19 87

  • Halaskargazi Mah. Şafak Sk. Güneş Apt.
    No:85 D:1 Nişantaşı
    34371 Şişli / İstanbul
  • Pzt–Cum 09:00–21:00
    Cumartesi 10:00–19:00
    Pazar kapalı